søndag, september 25, 2016

Kjære grisar


Eit auga som opnar seg, eit auga som ser. Eit auga som lukker seg
og ein stor kropp som kviler, heilt nær deg. 


Ein snute som ser så rar ut, ein snute som er den finaste reiskapen,
som luktar på lang lang avstand og grev djupt mellom jord og steinar.
Ein rein muskel, eit lite kunstverk. 


Etter fyrste runde med slakt ville dei vere nær meg. Særleg godgrisen, men
også etterkvart ein etter ein. Nokre fine stunder har det vore. Som regel
var dei i full fart grisane, og fulle av fant, men nokre gongar ville dei berre
kvile. Og gjerne i nærleiken av meg. Og eg fekk klø og kose og sjå at dei
glip med augo og sovna.


Det er framleis mange som aldri har sett ein gris og i alle fall
ikkje kost med ein gris. Grisar er i sitt beste element ute, då dei kan
bruke alt av muskulatur, sansane sine, vere nysgjerrige, springe rundt.
Eg er så glad for at eg har fått oppleve det ein gong til. Å ha grisar ute, 
få den gode kontakten med dei, utforske lydane deira og la dei få
utforske meg, tulle og tøyse og leike og kose. Gode dyr, på nivå
med hunden sjølv.


Ein av sine siste måltid med banan og plommer. For no har dei reist
vidare. Til å bli det grisar skal bli, til å bli mat. "Ein skal ikkje knytte seg
slik til dyr som skal etast" heiter det. Men jo, det kan ein. Livet er godt og 
livet er hardt. Ein må få satse litt. Så mange fine stunder med kanskje
den finaste dyrerasen som finst. Så kjem det nokre tårer då dei skal reise.
Men så kjem det attende, det fine, i form av god mat. Glade dyr er 
godt og saftig kjøt. Og enda betre når ein har vore glad i dyra. For me skal
ikkje berre alltid ete plastpakka kjøt og ikkje kjenne på kor det kjem frå.
Dette er også å vere i kontakt med livet. 



Godgrisen, eg kjem til å sakne deg. At du lagar godlyden når
eg kjem, at du spring etter meg på jordet. At du klatrar opp på
ryggen min når eg set meg på huk. At du prøver å knaske i deg 
håret mitt. Og slappgrisen, eg kjemt til å sakne kvilane våre. At eg
får massere deg bak øyro, til du sovnar. At du pustar og slappar heilt
av. Og minigrisen. Eg kjem til å sakne den rare munnen din. Som 
berre elskar bananer. Og det kjappe blikket ditt, og at du vart litt
og litt meir glad i bittelitt kløing på ryggen. 
Og kjære grisar, utegrisar. Me snakkast igjen til neste år. 
Då er de nye grisar med nye ansikt og nye personlegdommar. 
Og artige fakter. Me sjåast då!

video



September: TId å hausta inn




Endeleg ein dag ute. Ein dag med tid ute, ein roleg dag, ein dag berre til 
å plukke og traske. Fyrst ut bjørnebær. Det struttar av bjørnebær i år. Store
og flotte og sprengde av søtsmak. Me plukka heile fem liter på Eskeland i dag.
Og me var sjølvsagt farga og oppskrapa etterpå. 
Men me er jo ikkje sååå fine på det, bæra skal inn!


Til og med i hagen min på Eskeland har bjørnebæra teke av. Eg visste det
hadde snike seg inn noko ris, og det at eg har stelt så lite med den i år
har gjort det til at ein drøss med bjørnebær veks seg til. Men det gjeld å
passe på, det tek raskt over i hagen gitt!


Eplene er også i hopetal i år. Dette treet på oppsida av huset er ikkje særleg
gode, men dyra liker dei. Men så flotte dei er å sjå på.


Høgt heng dei og sure er dei! Kvifor er dei så høgt oppe dei beste epla?



Mannen i treet.





To sortar eple, på veg mot to til. Huff, eg veit ikkje namnet på desse heller, men
eg trur det eine er prinseple og det andre er vintereple. Men dei i korga her
veit eg ikkje. Søte og gode er dei i alle fall!


Buster måtte ha seg ein bit også. Han diggar eple.


Nydeleg stund på Eskeland. 


Og nydeleg motiv. Kan det bli betre?


Måtte hauste litt i hagen også. Værhane blømer i sola. Litt mindre i år då
saugene kom seg inn i hagen og knaska med seg litt forskjellig. 


Og ei korg med hortensia, værhane, mynte, salvie og anna er ikkje dumt. 
Fin, roleg sundag, tid å hausta inn, desse milde soldagane i september...
Eg og Olav H. Hauge trivst i det. 

O herlege kjøkenøy - FREDAGSØY


Og der var den endeleg ferdig. Ting har teke litt tid men betre seint enn
aldri! Kjøkenøya med gamle skuffer øverst og seks heilt nye skuffer 
under, snekra av min gode nabo og venn. Eg er strålande nøgd!
Og me har valt å gi kjøkenøya vårt eit namn, det er jo tross alt 
ei øy og sidan Fitjar har fleire hundre øyar der ein av dei heiter
faktisk Torsdagsøy, jau, då måtte det bli Fredagsøy me tok inn 
på kjøkenet vårt.

Gamle fine skuffer med spor av dei gamle handtaka.

Prosessen har gått i teikning med mål, planlegging, innkjøp av benkeplate
og handtak og så snekkerjobben. Deretter vart benkeplata delt opp og limt
og fekk sine rundar med olje, under og over. Kjøkenøya har blitt malt
eitt strøk inni for å hindre at ho sprekk ved fuktforandringar. Utanpå
har ho blitt grunna to gongar, blitt pussa ned og fått to strøk med Lady Supreme Finish 
farge bomull. Skuffene har fått grunning, blitt pussa ned og så
to strøk med Flugger Interior High Finish i same farge som eg malte kjøkenet 
i sommar. Eg kunne ha malt øya i same farge men eg ville ha fram dei fine 
skuffene og får då betre kontrast med to fargar. 


Traktoren har vore til god hjelp med flytting av øya og benkeplate. 


Grunning.


Fyrste strøk maling.


Etter det som kjendes som altfor lenge så var det på
tide å få inn vidunderet. Kjøkenet er heldigvis veldig stort. 


For øya var jammen meg stor! Me hadde målt opp og planlagt,
men det ser jo heilt annleis ut når det er på plass. Kjøkenet endra
karakter på augeblikket. Og ein får faktisk kjensla av at kjøkenet
er nyoppussa og moderne. Kjøkenøya vart sett saman som eit 
slags puslespel med sjølve øya, ein sokkel som me skrudde saman,
to veggar og ekstra støtte for benkeplate samt benkeplata på topp.


Me feira øya med god gammaldags risgraut til middag. Og til forskjell
frå det vesle kjøkenbordet som sto der tidlegare så sit me no i høgda 
med utsikta, utover garden og utover Fitjar.
Den store benkeplata freistar verkeleg til matlaging. Eg gler meg til
å setje i gong med bakst, så god plass til både brødlaging og boller som
ventar. Og grisebonden gler seg til mykje enklare utbeining av hjort.
Jommen skal det bli enklare med pølselaging og pastalaging også.
Nei, dette vert bra!


Steike flotte skuffer med fine handtak. 


Eit kveldsbilete. Krakkane mine frå gamlahuset kom endeleg
i arbeid her no. Og til tross for at det er best å sitje på langsida på
godkrakkane har eg i fleire år hatt den gule krakken med den gamle
veslekrakken frå gamlahuset som min faste post. Og då kan eg sitje
"på feil side". Fint å sitje og sjå ut. 



Og der var eit nytt kapittel i gong i Sæterbøheimen. No vert det etterkvart
skuffedelarar til bestikk og kjøkenreiskap. Og så vert det kanskje ein brøddeig snart! 

søndag, september 18, 2016

Nons hos grisane


Sidan me tok ut grisane så har eg hatt ein idè liggande i bakhovudet.
Nemleg å ta meg ein kopp kaffi borte hos grisane. Eller nons som me kallar det her, 
kaffi og noko attåt på ettermiddagen. Berre for gøy. Og sjølvsagt
ta nokre gøyale bilete då. Eg fekk lurt med meg grisebonden som fotograf og 
assistent hin dagen og no kjem endeleg bileta på trykk!
Godkjolen på, krutsterk kaffi på kanne, ein snedden muffins og
sjølvsagt nokre deilige bananer til grisane. 
La bileta tale for seg sjølv! 




Dei tullete grisane ignorerte dei deilige bananene og gjekk rett på
muffinsen min! Før eg hadde sett meg til ein gong!
Og angusane hadde samla seg rett utanfor som beste publikum.




Endeleg litt ro for ein slurp kaffi. 




Var nok best å drikke opp kaffien hos angusane etterpå. 


Og slik såg det ut. 


Tjukkeunggrisen la seg rett ut i gjørma etter kaffislabberaset. Og me
hadde det kjempeløye! Ein har det ikkje meir løye enn ein gjer
det til sjølv! Og det vert gode minner og bilete å ta med når dei snart
går til slakt heile gjengen. 

torsdag, september 08, 2016

Noko kjekt på gong!


Jau, det har jo vore litt opp og ned dette flytteprosjektet mitt, det har de lese om
i fleire innlegg her. Men her kjem noko utelukkande kjekt noko! Tankeprosessen med
å flytte har jo gått ei stund, og allereie i mars var eg klar med eit viktig punkt
med å innta det nye huset, nemleg god bakeplass. Det hadde eg jo allereie på
kjøkenøya mi i gamlehuset, men eg kjende at den faktisk var bittelitt liten. 
Me vurderte å bygge ei kjøkenøy med deler frå IKEA og me vurderte
Sunde Snekkeri til å bygge for oss. Men til slutt teikna eg opp ei kjøkenøy
med grunnlag i mine tre gamle kjøkenskuffer frå det rivne kjøkenet i gamlahuset. 
Og min gode nabo og venn tok utfordringa i å bygge ei øy ut frå desse. Det
hadde eg ikkje tørt å begi meg utpå sjølv. Han har kjøpt furubord frå eit lokalt
sagverk på Litlabø og laga heilt like skuffer. Veggane er av hobbyplank og det heile
skal stå på golvbord. Han har altså ikkje brukt eit halvt år på dette, men prosjektet
fekk vente til eg flytta avgårde slik at han fekk seg god tid. Så etter at eg vart 
ferdig med å male kjøkenet her så har dette lagt som ei lita gulrot framfor meg. 
Eg gler meg til å hente dei fine krakkane mine, få god plass til både bakst og 
mange andre matprosjekt som eg åleine og me i lag driv med og
berre henge på krakken med kaffikoppen, radio på og ei avis eller blad. 
Jippi!



Halvferdig resultat! Naboen min skal no få kutte og lime benkeplata i eik for
oss. Så skal øya grunnast og pussast og malast. Handtak kjøpte eg inn allereie 
i sommar og festa fleire av dei på kjøkenskuffene på det nymåla kjøkenet.
 Dei er like i storleik og form som desse gamle handlaga handtaka her.
På veg mot å kalle Sæterbøheimen for min
heim så gler eg meg til dette! 

Eit forlatt hus / ei god hytte



Ein tur heim til gamlahuset. Ja, eg kallar det heim enda, det er 
framleis det som er heim for meg. Det er framleis rart å kome heim.
Det er sjølvsagt fint, det er godt å sjå gamlahuset lyse opp i terrenget,
å sjå saugene beite rundt om, å gå ut av bilen og høyre ingenting. 
Ja, det er faktisk slik at det ikkje har vore ein lyd å høyre dei gongane
eg har vore heimom. Det er som at stillheita sjølv bur på Eskeland. 
Og for meg, som gjerne tek turen for å kople ut litt, så er det veldig 
godt. 

Men gamlahuset har også endra seg. Det at eg har delvis flytta 
gjer at ein del står att, ein del skal stå der, som det gamle spisebordet
og sofaen min, det fine stovebordet. Men så står det ting og tang rundt 
om, det er både aude og rotete på ein gong. Lydane er annleis, til tross
for at eg ikkje har teke noko ned frå veggane enda. Og ikkje minst lukta.
Lukta i huset har blitt sterkare. Og den er annleis. Eg har sjølvsagt merka 
det før då eg har vore vekke eller på ferie ei stund, at då eg kom heim
lukta det i huset att, eller eg kjende lukta, som alltid hadde vore der.
 Gamlahusetlukta. 
No er lukta annleis, lukta er i gongen, i stova, oppe på kvisten. 
Og lukta vert varm når eg fyrer opp i omnen. Eg lurer på om
denne lukta alltid har vore her, i svakare form, at gjestene mine
har kjend den før. Eller om hus som saknar verten sin, produserer
ei eiga lukt. 

Eg har framleis ikkje fått landa heilt nedpå, kanskje hausten, kanskje
året kjem til å gå i det. Men eg kjenner eg gler meg til å få stelle
med gamlahuset, kanskje littegrann i hagen, gjere det koseleg og varmt
og fint. Og la det vere ein rein avkoplingsplass, la huset få kjenne
at det har sin eigar enda, som berre ikkje er der heile tida. 


søndag, august 28, 2016

Blåbærtid



Godt med ei lita pause av og til. Til tross for helgefri så er det alltid
mykje som bør gjerast, og som ligg og lurer bak i hovudet. Eller ting
ein har lyst til å få i gong til tross for at energi og tid ikkje alltid er til 
stades. Me har ei hytte, vel, heller ein campingvogn, som er god å
reise til av og til. Og på denne tida av året er det no ekstra fint. Når
sommaren glir sakte inn i hausten. 


Då er det ut på tur med bærplukkar, bøtte og litermål klar. 



Ikkje det altfor store blåbæråret i år. Eller kanskje det hadde vore
folk og fe før oss. Det gjekk nemleg både sauge og kyr der oppe så me
måtte leite godt. Det var uansett store gledeshyl for kvar molte me fann
og særs viktig å telle kvar enkelt. 


Niste må med på tur, og Busten får sleike reint. 


Svarte og blå blåbær? Til tross for at det berre er ein sort blåbær
så har desse ulike latinske og folkelege navn. Dei svarte heiter 
prestebær og var visst høgt på strå før i tida. Er nesten som dei smakar 
betre også. 


Det byrjar å haustast litt etter litt. Nokre få greiner på fjellbjørkene
har fått gule blad. Både koseleg og litt skummelt med dette, er ein vel 
både klar og ikkje klar for at hausten kjem på ny.




Fin fangst! Det vart "berre" ei bøtte med blåbær denne gong, men
så har eg no ein del blåbær i frysen frå i fjor også som skal etast opp. 
Og nok til ein god porsjon med moltekrem! 


Akk..rørte blåbær. Og straks ny veke!