søndag, mai 29, 2016

Bilete: Eskeland i skoddeland


Fredag 27.mai, tidleg morgon, skoddeland, eventyrleg landskap. 
Kaldt og friskt, men sola kjempa seg gjennom etterkvart
og varma opp dagen for oss. 




Ei lita kyllinghistorie


Her kjem ei lita trist historie, berre om kyllingar. No kan
du no lure. For historia er jo krydra med flotte bilete frå
Eskelandskyllingar som nyt livet ute i bur og veks fint til. 
Det har seg nemleg slik at eg og grisebonden min, før me sette
i gong dette forholdet i fjor, hadde begge kjøpt oss islandshøns-
kyllingar. Eg frå ein oppdrettar i Sveio, han frå genbanken. Og
begge hadde lyst til å satse på denne rasen. Og det har me no 
fortsatt med å tenke etter å ha vore saman og hatt kvar våre
hønsegjengar. Så grisebonden min investerte i ein rugemaskin
for å enkelt ruge fram kyllingar til oss sjølv, og til å eventuelt
selge. Fyrste ruging vart litt mislukka, truleg med forsinka 
fuktigheitsauke, men noko om det, me fekk fram nokre kyllingar
og ein venn ville gjerne ha dei og fekk dei. Så me samla saman
egg og starta maskinen på ny. Denne gongen vart det heller ikkje
liv i alle egga, men 15 kom ut, og 13 levde opp. Dei fekk bu i ei
pappeske på kontoret i grisehuset og vakse greit til. 
Etterkvart som dei vart større flytta bonden min dei inn i
hønsehuset sitt, i eit enkelt bur dekka med hønsenetting rundt
og litt enklare tak. Der hadde dei det supert. 


Sist veke kom grisebonden med ein veldig trist beskjed. 
Av 13 kyllingar var plutseleg åtte borte vekk. Som blåst vekk
av jorda, utan noko som helst spor. Hønsa vandra glade rundt.
Så kom diskusjonen, kven i all verda kunne ha tatt åtte kyllingar på
ei natt? Grisebonden snakka om at han var redd at rottene kunne ha
gjort det, det er nemleg rotter på garden, og katten tok nett ei rotte
mens me såg på. Men det er jo veldig rart då. Katten kunne jo
gjerne ha teke kyllingar, men han hadde klart seg med ein og
ville uansett ikkje ha kome ned til dei. Mink kunne det jo også
ha vore, men det var som sagt ingen spor. Det absolutt eklaste og
skumlaste for min del var tanken på at eit menneske hadde snike
seg rundt og teke kyllingane. Det har nemleg skjedd før andre stader. 


Dagen etter sjekka grisebonden kyllingane og dei var der alle
saman. Og me pusta letta ut. Men morgonen etter det att
fann han berre ein kylling att i buret. Han var daud og hadde
tydelege spor etter angrep på seg. Grisebonden var lei og ville
gi opp heile greia. Og me skjønte det, rotter altså, om dei får tak
i så kosar dei seg gjerne med kyllingar. Berre tanken på dei søte små
som ikkje hadde sjans til å rømme frå dei sleske rottehalane får
meg nesten kvalm. 
Så då vart det ei lita pause i "oppdretten" og så får me prøve
oss på ny. Prosjekt bli-kvitt-rotter og prosjekt nytt tryggare 
hønsehus er i emning. Heldigvis for at eg har nokre trygge
kyllingar hos meg. 

O herlege søndagspai!




Rabarbratid. Noko av det beste å bruke i både
saft, syltetøy og bakverk. Og no må ein hive seg
rundt om ein har ei rot i hagen, eller kjem over
fersk rabarbra på butikken. Eg måå berre bake rabarbra-
muffins, og eg måå berre lage saft. Men noko anna
som er knakande godt med rabarbra er den gode gamle 
smuldrepaien. Eg har skrive om den før her på bloggen,
men då hadde eg den meir sunne varianten med mindre
sukker og havregryn. Denne paien her er så god at
du kan lage den til søndagsdessert. Me har hatt den 
to søndagar på rad no med heimalaga vaniljeis attåt.
Steike så godt!

Smuldrepai med rabarbra

100 g smør
100 g sukker
100 g mjøl
1 klype salt

3-4 gode stilkar med rabarbra
litt sukker

For best resultat så plukkar eg inn
rabarbra dagen før. Eg skjer den opp i tynne
skiver og har den oppi ei skål, dryss litt
sukker over og la den stå og godgjere 
seg over natta. Deigen lagar ein enkelt
ved å smuldre opp smør saman med mjøl
og sukker og eit bittelita fingerklype med salt.
Set ovnen på 180 grader og ha rabarbra
i ei form og smuldredeigen over. Steik 
i ovnen til den er gyllen på toppen. 
Server med is, vaniljesaus eller krem 
om du vil. Og nyt søndagen og rabarbragleda
i livet!



fredag, mai 20, 2016

Frå skogen til magen


I går plukka eg godt over ein liter med flotte
granskot! Dei koka eg opp med vatn, silte av,
tilsette sukker og kokte opp til sirup. Oppskrift
på granskotsirup? Det finn du på innlegget HER
som eg skreiv i fjor. Vel verdt å prøve!


Og fleire liter med løvetannblomar. Berre blomane, ikkje
noko stilk på. Blomane dekka eg med vatn, hadde oppi skiver
av to sitronar og kokte opp. Lot det stå i kjøleskapet og trekke
over natta og så koka eg opp med sukker. Halvparten nytta
eg til saft og halvparten til sirup. Eg drista meg til å smaksette
safta med litt bringebær frå frysen, for litt farge og litt sødme.
Så den fekk stå å trekke mens eg var på jobb og så silte eg av
då eg kom heim, varma opp att, tilsette litt sitronsyre og helte på
reine glas. Oppskrift på sirup, som er veldig kjekt å prøve,
finn du HER.


Og løvetannknoppar gjekk rett i lomma. Dei havna i steikepanna
med smør. Deretter fekk dei litt pressa sitronsaft over seg, litt
maldonsalt og rive fersk parmesan frå Italien. Det var litt godt 
men også litt bittert. Og eg er ikkje heilt vant med det bitre eg,
men så er det jo ein av smakane våre då. Kjekt å ha prøvd det
i alle fall!


Løvetanndrops. Sett det før? Ikkje eg, så det måtte eg no prøve. 
Eg helte oppi sirup i nokre glas og lot ein del sirup vere att
i panna. Tilsette litt lys sirup og litt meir sirup. Kokte opp og smakte
for å sjekke korleis det ville gå. Som eg mistenkte så mørkna smaken
og fargen etterkvart som temperaturen steig. Er det som er vanskeleg
med å lage drops av naturlege smakar, du kokar ihjel smaken. Mykje lettare
å tilsette "kunstig" smak på slutten derimot. Dropsmassen måtte kokast
til den bikka 145 grader. Så litt mørk og bitter vart den, men
elles også syrleg og søt. Alltid kjekt å prøve, dette også!


Og litt glad fargekunst til slutt. Todagars verk. Som du ikkje finn
på Rema eller andre stader for den saks skuld. 
GULT: løvetannsirup
ORANSJ: granskotsirup
RAUDT: løvetann- og bringebærsaft



Guloransj frukost, helgefrukost; havrelappar med andeegg,
granskotsirup krutsterk kaffi i fin-fin mummikopp og eit
glas med frisk vasskefir (den må eg nok kome attende til). 

Godt i naturen


Å ta seg ein tur i skogen. Ikkje berre haste
avgårde for å få pulsen opp. Stoppe opp
og kjenne luktene, stoppe opp og sjå kva
naturen har å by på. Til akkurat deg. Heilt 
gratis. Dette er min store hobby om våren.
Kanskje det ikkje lokkar så mykje når regnet 
høljer ned, men elles ja. Og Buster er strålande
nøgd av at eg har god tid.


 Fiolar. Noko av det vakraste av blomar ein finn
på våren. På Eskeland er det få av dei, men eg veit
akkurat kor dei er. På Sæterbø derimot, på gamlegarden
som kjærasten min eig, er det mange, mange, mange
av dei. Dei er så små at eg plukkar ikkje bukettar, 
men eg tek ein eller to i munnen. Så vakre blomar
kan etast. Som så mykje anna i naturen. Dei kan pynte
opp ein dessert eller ei kake til det kongelege nivå.


Gauksyre. Blada er så irrgrøne og fine. Og blomane så
skjøre og rolege. Sure og gode desse her. Eg tek
alltid med meg nokre blad eller blomar og knaskar 
langs med vegen. Dei er visst rike på c-vitamin også gitt,
det er jo litt kjekt!


Løvetann. Perfeksjon. Og gul og strålande. Hugsar du
den bitre smaken om du hadde fått saft frå stilken
på fingrane? Eller på leppene om du skulle blåse 
i ein stilk? Syns å hugse at eg blåste i ein løvetannstilk
i alle fall. Fysj for ein smak. Og fargen sat att i fingrane.
Men knoppane og blomane er etande. Tør du å prøve?


Ramslauk. Før blomane spirer er dei best til å ha i mat 
vert det sagt. Her har eg plukka små røter til å plante 
i hagen til kjærasten min. Må jo gjere det litt frodig og 
nyttig i bedet der. Ramslauk er ei lita delikatesse, tenk
gratis kvitlauk, grøn og fin, berre å plukke om du veit
kor den er. Som regel så luktar du det lang veg. 


Marikåpe. Då eg var yngre såg eg ikkje denne planta her.
Den var liksom berre der og gjekk i eitt med alt anna. 
No elskar eg marikåpe. Eg elskar blada, dei fine viftene.
Dei søte små blomane. Det er sagt at morgondugg frå 
marikåpeblada gjer underverk for huden. Er nok berre
eit gammalt sagn men eg stoppar gjerne opp og fuktar
andleet med ein dråpe. Det er no litt fint då. 
Sunn er den også, om du skulle finne på å ete den, 
den fungerer som spinat. Eg vel å ha den i blomevasen eg.



 Rogn. Rognebær har eg skrive om før, for saft har eg
laga av den. Ikkje noko eg syns noko særleg om, den er
for bitter for mi smak. Eller kva eg til no er vant med av
bitter smak i kvardagen vel og merke. Men blada er noko
i seg sjølv. I fjor lærte eg heilt tilfeldig at om du tygg på 
eit ungt blad, eit lite skot, så vil du kjenne smaken av
mandlar. Snodig. Må no alltid ta meg eit blad om eg
kjem over eit. Det kjem jo opp små greiner her og der
som ber fram små blad på denne tida. Prøv!



Granskot. Smakar ikkje gran. Smakar friskt og godt. Ta
eit skot og tygg på det. I fjor laga eg granskotsirup 
for fyrste gong. Laga også mange andre typar sirupar 
etter det, men granskot var ein av dei beste. Så fruktig 
og god smak. No er tida til å plukke det, dei skal helst vere på 
storleiken av det ytterste fingerleddet ditt, eller mindre.
For best smak.

Mykje godt for augo og smaken i naturen. 

tirsdag, mai 17, 2016

Reisebrev frå Italia: Firenze



Fortsettelse på turen til Italia, for grisebonden og eg!

Frå Milano tok me hurtigtog ned til Firenze. 1 time og 40 minutt,
det kosta nokre euro men heller det enn å sitje mange timar på
tog. Det går også fly til Firenze og til Pisa om ein får dei
rutene til å passe med reisedato og lommebok. Eller
ein kan ta hurtigtog opp frå tur til Roma, ein by som flest
besøker i Italia. 


Me hadde funne oss eit familiedrive hotell, ca 15-20 minutt gange frå 
den eine togstasjonen. Hotell Royal var gamalt, flott og erverdig
med litt småsært vertskap, flott hage og basseng (som ikkje var opna
for sesongen dessverre). Enkel frukost med rundstykke og croissant med
pålegg og sjølvsagt kaffimaskin. Til ein ganske så grei pris. 


Til tross for at me hadde vandra halve Milano, teke tog og duppa
litt av der, så var det rett i klesbytte i varmen og på med sandalar og
ut og gå! Me gjekk til saman 29 000 steg denne dagen, det kjendes 
godt i kroppen for å seie det sånn. Men så mykje me fekk sjå! 
Her er me oppe på eit utsiktspunkt for å sjå heile byen. 


Ponte Vecchiobrua, gamlebrua, bygd i 1345. Det vart bygd på ein
innandørs korridor på denne brua slik at den kjende og rike Medici-
familien kunne vandre mellom sine residensar utan å måtte blande
seg med byens folk. Ein tur over denne brua er obligatorisk og 
er alltid full av folk. Og mange, mange gullsmedutsal. 


Strømsøveska fekk vere med på tur. 
Og berre sommarkjolar. Temperaturen låg
rett over tjue grader så det passa bra. 


 Piazza Michelangiolo.
Eit flott utsiktspunkt etter å ha gått ein del trapper oppover.


Utanfor byen kan ein sjå den frodige naturen utover i 
Toscana. Me kunne skimte små slott og gardar rundt om
og det lokka jammen til å besøke, men det får bli ein annan
gong.


Kyrkja San Miniato al Monte, som låg enda høgare
enn utsiktspunktet, ga nydeleg utsikt. Her
var det nydeleg å sjå utover byen. Og inni kyrkja
var det gregorigansk song, stille og kjøleg. 



Palazzo Vecchio, sto ferdig 1322. 


Og kjæresteparet, framfor sjølve Duomoen Santa Maria del Fiore. 
Den har ein stor kuppel som ein kan sjå frå mange stader i byen. 
Me fekk kome inn og sjå inne i kyrkja, men fekk ikkje sjans
til å sjå inne i den malte kuppelen eller gå til topps i tårnet
denne gongen. 




Elva deler Firenze i to og det går fleire bruer over
til den andre sida med til dømes Piazza Michelangiolo. 



 Gatelangs i Firenze. Nydelege smale gater.



Det er noko med vindauge med blomar og planter. 
Vakkert. 


Klestørk i gatene. 






Etter tips frå ei jente som føl meg på Instagram
så vandra me til Santo Spirito Piazza. Eit lite stykke
å gå men vel verdt det. Her var det marknad, både nokre 
bruktboder og mange boder med ostar, syltetøy, trehandtverk,
honning, keramikk og anna. Ein del lokale folk her og det
er herleg. Me var også innom ein anna marknad i San Lorenzo
men der var det mykje turistvarer. 


Nei, eg kjøpte ikkje ein heil slik. Men jo, eg kjøpte nokre
kilo parmesan med meg heim. 


Lunsj på ein skjønn kafe på plassen der. Eg prøvde 
gnocchi, sjølv om den nok ikkje var "ekte" med potet
så var den fløyelsmjuk og deilig. Med ostesaus og
rive parmesan. Sverre hadde god risotto. Obligatorsk
å smake på kvarandre sine middagar! 



Kaffi og kake i andre etasje på ein kafe med utsikt over
Ponte Vecchiobrua. Herleg å kvile augo på. 


 Jau, maten då. Innom matmarknaden på San
Lorenzo. Me var ikkje lange tida her men fekk kikka litt.


Då veit eg no det til neste spekeskinkelaging. Mugg på 
spekeskinka - ingen problem! Steike mykje god mat her! 



Eg, som matglad og matinteressert, fekk prøvd det meste eg hadde
lyst til å prøve, Men vart eg nøgd med det? Neida, eg ville jo gjerne
ha prøvd enda meir! Det trur eg jammen meg er eit prosjekt som
tek mange turar og mange år gitt. Men matinspirert de luxe no, og 
gira på å framleis lage den beste italienske pizzaen, heimalaga pasta,
krema risotto, heimalaga gnocchi, biscotti, ja..lang liste vert det no.

Den siste restuaranten me var på var nok den beste. Ein økologisk
pizzarestaurant i gata Via san Gallo. Ein liten restaurant med vedfyrt
bakarovn. Liten meny og gode prisar. Eg fekk prøve pizza med ferskosten
Burrata, noko som eg har vore nysgjerrig på. Sverre åt pizza med mozzarella
og heimalaga pølse. Me storkosa oss og fekk så lurt i oss ein heilt 
utruleg god tiramisu etterpå som servitøren valte å bestille til oss
til tross for at me var stappmette. Heilt greit det! 


Må jo også ha med isen då. Eller gelato som det heiter i Italia, ein
meir mjølkebasert is enn me er vant med i fløyterike Noreg. 
Gelatobar var det på kvart hjørne, i kvar gate og med mange smakar.
Eg som har starta med å lage is og sjølvsagt lest brødrene Hellstrøm
si isbok hadde jo peikt meg ut kva isbar me skulle besøke. Men
me prioriterte heller å sjå byen i denne omgong og så får besøket
vente til ein anna gong. Is smaka me i fleirtal uansett med smakar
av pistajs, mørk sjokolade, pinjenøtter, kirsebær, mango og mange
mange fleire. Det går nok ikkje an å ikkje kjøpe gelato på Italiatur.


Dag to i Firenze stakk me innom Boboliparken. Ein gigantisk hage 
tilhøyrande Palazzo Pitti, eit palass der alle byen sine herskarar har budd. 
Hagen var heilt nydeleg og ein kunne nok sikkert brukt nokre 
timar her. 




Joda, på ein vegg der andre hadde rissa inn namn så 
gjorde me det same. Får sjå om me finn det att
når me reiser attende som pensjonistar ein gong. 



Flotte statuar rundt om i parken. 


Me fekk gått oss ein runde i parken før himmelen
vart mørk som natta. Bonden min var rask i reaksjonen
og me kom oss avgårde for å få tak over hovudet i tide. 
Me sette oss på ein benk utanfor ein bokhandel i parken
og venta på regnet. Og det kom, i bøttevis, med
torebrak i massevis. Og der satt me, eg i lett sommarkjole
og sandalar i det kjølege draget. Og me kjende at søvnen kom over oss.
Me sat der i ein time før me gjekk inn i Palazzo Pitti og fekk
 kikka litt der også.  Og så lysna det opp att og varmen kom
attende. 


Siste natta i Firenze enda også med torebrak og regn. Det høyrtes
ut som at fjell velta og knustes om kvarandre. Heilt utruleg. 
Lang reiseveg med to tog og to fly og så var me heime att. 
Med god olivenolje, 2 kilo parmesan, god risottoris, god
såpe, kefirkorn og polentamjøl i bagasjen. Og erfaring om at
me klarte oss godt på ferietur, berre oss to, fleire dagar i strekk,
det var no nesten like kjekt som turen det!